Autor: Krzysztof Tabiszewski, fizjoterapeuta
Treści zawarte w niniejszym artykule mają charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowią porady medycznej ani wskazań do postępowania diagnostycznego lub terapeutycznego. Każdy przypadek medyczny jest indywidualny i wymaga konsultacji z lekarzem lub fizjoterapeutą.
Blizna może boleć zarówno bezpośrednio w miejscu urazu, jak i „na odległość”. Dyskomfort ten wynika z głębokich zmian w skórze, tkance łącznej, mięśniach oraz nerwach. Dobra wiadomość jest taka, że odpowiednia terapia, świadoma pielęgnacja i wsparcie procesu gojenia pozwalają ten ból istotnie zmniejszyć, a często całkowicie wyeliminować.
Co się dzieje w tkankach, gdy powstaje blizna?
Proces gojenia rany przebiega w trzech głównych fazach: zapalnej, proliferacji oraz remodelingu. Ostateczne formowanie blizny może trwać nawet do około 6 miesięcy, a u niektórych osób – dłużej. W tym czasie fibroblasty produkują kolagen, jednak jego włókna układają się chaotycznie, bez zachowania elastycznych struktur charakterystycznych dla zdrowej tkanki.
W prawidłowych warunkach tkanka łączna zachowuje się jak elastyczna siatka, umożliwiająca swobodny ślizg między skórą, tkanką podskórną i mięśniami. W bliznach włókna kolagenowe tworzą „splątany” układ, co ogranicza przesuwalność tkanek i może prowadzić do uczucia ściągania, ciągnięcia, kłucia, a nawet bólu blizny podczas ruchu.
normalna tkanka blizna
Blizna a nerwy – dlaczego pojawia się kłucie, pieczenie i drętwienie?
Cięcie skóry podczas operacji czy urazu oznacza również przecięcie drobnych nerwów czuciowych. W efekcie dochodzi do zaburzeń czucia, takich jak niedoczulica (osłabione czucie), przeczulica (ból przy lekkim dotyku), parestezje, mrowienie lub drętwienie.
Układ nerwowy musi „nauczyć się” nowej sytuacji czuciowej. Bez odpowiednich bodźców terapeutycznych może jednak utrwalać nieprawidłowe wzorce bólowe. To tłumaczy, dlaczego nawet po pełnym wygojeniu rany pojawia się kłująca blizna, pieczenie lub ból blizny przy dotyku czy zmianie temperatury.
Dlaczego blizna boli nie tylko w miejscu urazu?
Blizna nie jest wyłącznie problemem estetycznym. Ograniczona elastyczność oraz zrosty mogą wpływać na funkcjonowanie całego narządu ruchu. Przykładowo, blizna po cesarskim cięciu może zaburzać ślizg tkanek w obrębie miednicy i powłok brzusznych, co u części pacjentek prowadzi do bólu odcinka lędźwiowego kręgosłupa lub uczucia ciągnięcia przy wyproście tułowia.
Tkanka bliznowata może również wpływać na przepływ limfy i krwi, powodując miejscowe obrzęki, uczucie ciężkości lub rozpierania. U niektórych osób dolegliwości w obrębie blizny nasilają się przy zmianach pogody, co wiąże się zarówno z mechaniką tkanek, jak i wrażliwością układu nerwowego.
Jak złagodzić ból blizny i zmniejszyć dyskomfort?
Podstawą terapii jest manualna mobilizacja blizny, wykonywana przez fizjoterapeutę, a następnie kontynuowana samodzielnie w domu po odpowiednim instruktażu. Stosuje się m.in.:
- przesuwanie tkanki w poprzek i wzdłuż blizny,
- ruchy okrężne,
- fałdowanie,
- techniki „zawijania”.
Regularna praca poprawia ukrwienie, odżywienie oraz przesuwalność tkanek, co zmniejsza ból blizny i uczucie ciągnięcia. Przy utrwalonych zrostach pomocne bywają bardziej zaawansowane metody, takie jak suche igłowanie, fala uderzeniowa czy wybrane zabiegi fizykalne (np. ultradźwięki, laseroterapia), dobierane indywidualnie po badaniu.
Zaburzenia czucia w obrębie blizny: niedoczulica i przeczulica
Zaburzenia czucia po uszkodzeniu nerwów można stopniowo modyfikować poprzez kontrolowane bodźcowanie. W przypadku przeczulicy celem jest stopniowe „oswajanie” układu nerwowego delikatnym, ale regularnym dotykiem, aby zmniejszyć nadwrażliwość.
Przy niedoczulicy dąży się do pobudzenia receptorów skórnych poprzez stopniowane bodźce, początkowo w okolicy otaczającej bliznę, a następnie coraz bliżej jej samej. Tego typu terapia powinna być zawsze dobrana i pokazana przez fizjoterapeutę.
Rola plastrów silikonowych w procesie gojenia blizny
Istotnym elementem wsparcia świeżo uformowanej blizny jak i tych starszych są preparaty oparte na silikonie medycznym, dostępne w wygodnej formie plastrów. Silikon pomaga utrzymać odpowiedni poziom nawilżenia, zmniejsza przekrwienie, ogranicza nadmierne odkładanie kolagenu oraz sprzyja wygładzeniu blizny, co może przełożyć się na mniejszy dyskomfort i ściąganie tkanek.
Plastry silikonowe są wygodną opcją dla wielu pacjentów, pod warunkiem stosowania zgodnie z zaleceniami producenta oraz lekarza czy fizjoterapeuty. Warto pamiętać, że każdy preparat – nawet powszechnie dostępny w drogerii czy aptece – powinien być stosowany rozważnie, z uwzględnieniem ewentualnych reakcji skórnych i ogólnych przeciwwskazań.
Kiedy blizna wymaga konsultacji ze specjalistą?
Nie każda blizna powoduje dolegliwości, jednak każda powinna zostać oceniona, jeśli pojawia się ból, obrzęk, uczucie ciągnięcia lub zaburzenia czucia. Fizjoterapeuta specjalizujący się w terapii blizn potrafi ocenić, czy konieczna jest mobilizacja, praca z czuciem, fizykoterapia, leczenie miejscowe czy konsultacja lekarska, np. w kierunku blizny przerostowej.
Z perspektywy praktyka pracującego na co dzień z pacjentami po operacjach i urazach kluczowe jest połączenie trzech elementów: rzetelnej diagnostyki, dobrze dobranej terapii manualnej oraz świadomej pracy własnej pacjenta w domu. To właśnie takie podejście najczęściej decyduje o tym, czy blizna pozostanie tylko śladem po trudnym doświadczeniu, czy będzie przez lata bolesnym problemem.
Najczęstsze pytania dotyczące bólu blizny (FAQ)
Czy ból blizny po operacji jest normalny?
Tak, szczególnie w pierwszych miesiącach gojenia. Utrzymujące się lub nasilające dolegliwości warto skonsultować ze specjalistą.
Jak długo może boleć blizna?
Ból blizny może utrzymywać się od kilku tygodni do kilku miesięcy, a czasem dłużej, jeśli dojdzie do zrostów lub zaburzeń czucia.
Czy kłująca blizna oznacza uszkodzenie nerwu?
Nie zawsze, ale często jest związana z regeneracją lub nadwrażliwością nerwów czuciowych.
Czy każdą bolesną bliznę trzeba mobilizować?
Nie. Intensywność i rodzaj terapii powinny być dobrane indywidualnie po badaniu.
Czy plastry silikonowe zmniejszają ból blizny?
Mogą zmniejszać dyskomfort i uczucie ściągania, szczególnie w przypadku świeżych blizn.
Wydanie: RUL02-01-2026
Bibliografia
- Bringeland N.; Boerger D. Terapia blizn, MedPharm Polska, Wrocław, 2020,
- Noszczyk W.; Chirurgia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa, 2007,
- Rabello F., Souza C., Farina J.; Update on hypertrophic scar treatment, Clinics, Universidade de Sao Paulo,
- Tabiszewski K.; Fala uderzeniowa, laser wysokoenergetyczny oraz indywidualna praca z pacjentem jako przykład terapii skojarzonej w leczeniu starych blizn, Wyższa Szkoła Fizjoterapii, Wrocław, 2021,
- Tabiszewski K.; Jak leczyć blizny? Praktyczny, ilustrowany poradnik dla pacjentów,
- Żebrowska M.; Etiologia oraz metody leczenia blizn, Aptekarz Polski, 01/2015.
